Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną

3 grudnia 2020

W związku ze zmianami w zakresie podatku CIT, które dotknąć mają spółki komandytowe w 2021 r. wielu przedsiębiorców zastanawia się nad zmianą formy prawnej swojej działalności. Często wybierana i lubiana dotychczas spółka komandytowa (zwłaszcza w połączeniu ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jako komplementariuszem) co do zasady przestaje być podatkowo atrakcyjną opcją. Niektórzy przedsiębiorcy drogi ucieczki przed niekorzystną nowelizacją poszukują w procesie, jakim jest przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną.

W tym wpisie krok po kroku zostaną przedstawione podstawy takiego przekształcenia. Kodeks spółek handlowych dopuszcza zmianę formy poprzez przekształcenie zarówno spółek osobowych, jak i spółek kapitałowych. Planujący przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną muszą wiedzieć, że składa się ono z kilku etapów.

1. Sporządzenie planu przekształcenia

Pierwszym krokiem będzie sporządzenie planu przekształcenia spółki. Plan przygotowywany jest przez wszystkich wspólników prowadzących sprawy spółki. W przypadku spółki komandytowej są to najczęściej komplementariusze. Plan przekształcenia sporządza się w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Obligatoryjnym elementem planu przekształcenia jest informacja o wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej, którą czerpie się ze sprawozdania finansowego sporządzanego przy zastosowaniu takich samych metod i w takim samym układzie jak ostatnie roczne sprawozdanie finansowe spółki przekształcanej. Pamiętać trzeba, że obowiązkowymi załącznikami do planu przekształcenia są:

• projekt uchwały w sprawie przekształcenia spółki,
• projekt umowy spółki jawnej, która ma powstać,
• sprawozdanie finansowe, na podstawie którego określana była wartość bilansowa spółki.

Wraz z nowelizacją z marca 2020 r. zniesiono obowiązek poddawania badaniu przez biegłego rewidenta planu przekształcenia (wyjątkiem jest przekształcanie spółki w spółkę akcyjną). To istotne ułatwienie proceduralne, podobnie jak dematerializacja, o której pisaliśmy w kontekście instytucji, jaką jest rejestr akcjonariuszy. Plan przedłożyć trzeba wspólnikom nie później niż do końca następnego miesiąca po sporządzeniu sprawozdania finansowego.

2. Zawiadamianie wspólników o zamiarze zmian

Po przygotowaniu wszystkich potrzebnych dokumentów spółka zawiadamia wspólników o zamiarze podjęcia uchwały o przekształceniu spółki dwukrotnie, w sposób przewidziany dla zawiadamiania wspólników spółki. Pierwsze zawiadomienie powinno być dokonane nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem podjęcia tej uchwały, a drugie w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie od daty pierwszego zawiadomienia.

Zawiadomienie powinno zawierać istotne elementy planu przekształcenia oraz określać miejsce i termin, w którym wspólnicy mogą się zapoznać z pełną treścią planu i załączników. Transparentność informacyjna jest kluczowa dla bezpieczeństwa obrotu, co podkreślaliśmy również omawiając ważne terminy prawno-podatkowe dla spółek z o.o.

3. Uchwała wspólników w sprawie przekształcenia

Po upływie terminów zawiadomień wspólnicy podejmują uchwałę w sprawie przekształcenia spółki. Za przekształceniem wypowiedzieć się muszą jednomyślnie wszyscy wspólnicy, niezależnie od przysługujących im uprawnień do prowadzenia spraw spółki (a więc zarówno komplementariusze, jak i komandytariusze). Obligatoryjnymi elementami uchwały są:

• typ spółki, w jaki spółka zostaje przekształcona – czyli ze spółki komandytowej w spółkę jawną,
• nazwiska i imiona wspólników prowadzących sprawy spółki i mających reprezentować spółkę przekształconą,
• zgoda na brzmienie umowy spółki jawnej, która ma powstać.

Uchwała powinna być umieszczona w protokole sporządzonym przez notariusza. Dużym ułatwieniem jest skutek, jaki z podjęciem uchwały wiąże kodeks spółek handlowych. Podjęcie uchwały zastępuje bowiem zawarcie umowy spółki przekształconej oraz powołanie organów tej spółki. Właściwe zabezpieczenie interesów wspólników na tym etapie pozwala uniknąć problemów, z którymi mierzy się zarząd w przypadku roszczeń o odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

4. Wpis spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym

Ostatnim etapem, jaki wieńczy przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną, będzie wniosek o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wniosek taki składają wszyscy wspólnicy mający prawo reprezentacji spółki. Spółka komandytowa staje się spółką jawną z chwilą wpisu spółki jawnej do rejestru. Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę komandytową.

Za wpis przekształconej spółki jawnej do KRS pobierana jest opłata w kwocie 500 zł. Dodatkowo wymagana jest opłata w kwocie 100 zł za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Procesy te wymagają staranności, podobnie jak wdrażane procedury RODO w firmie, aby zapewnić pełną zgodność z obowiązującym prawem.

Należy również pamiętać, że sytuacje nadzwyczajne, takie jak bieg terminów sądowych w pandemii, mogły w przeszłości wpływać na sprawność postępowań rejestrowych, dlatego zawsze warto planować zmiany z odpowiednim wyprzedzeniem.