Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą? Wkrótce skorzystasz z ochrony przewidzianej dla konsumentów

22 kwietnia 2020

Jednoosobowa działalność gospodarcza konsument – to pojęcie nabrało zupełnie nowego, prawnego wymiaru, dając przedsiębiorcom potężne narzędzie ochrony. Jesteś przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą? Od stycznia 2021 r. skorzystasz z ochrony przewidzianej dla konsumentów.

Z dniem 1 stycznia 2021 r. wchodzi w życie nowelizacja przepisów Kodeksu cywilnego oraz Ustawy o prawach konsumenta, która w niektórych aspektach zrównuje sytuację osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą wpisanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z sytuacją konsumenta.

1. Kiedy w świetle prawa zachodzi relacja "jednoosobowa działalność gospodarcza konsument"?

Okolicznością, w której zastosowanie znajdzie dogodniejszy reżim prawny jest zawarcie przez osobę fizyczną umowy bezpośrednio związanej z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Do momentu wprowadzenia nowych przepisów wystawienie faktury za towar lub usługę "na firmę" jest równoznaczne z uznaniem, że dokonano tego w ramach obrotu z udziałem obu podmiotów profesjonalnych (każda czynność prawna potwierdzona fakturą wystawioną na przedsiębiorcę jest uznawana za czynność bezpośrednio związaną z jego działalnością gospodarczą lub zawodową).

Ustawodawca uznał, że obecne przepisy rodzą dysproporcję. Gdy dla celów prowadzonej działalności, przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą dokonuje transakcji niezwiązanej ze swoją branżą lub specjalizacją często nie posiada odpowiedniej wiedzy, doświadczenia oraz sztabu doradców, przez co nie można przed nim stawiać wymogów stawianych wielkim spółkom. Przeciwnie – należy zapewnić mu ochronę przed wykorzystaniem jego słabszej pozycji.

2. W jakich sytuacjach przedsiębiorca jest chroniony jak konsument?

W jakich sytuacjach przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą będzie mógł liczyć na traktowanie go jak konsumenta?

• W przypadku badania czy w umowie nie zastosowano tzw. klauzul abuzywnych – to znaczy postanowień umowy nieuzgodnionych indywidualnie, jeżeli kształtują prawa i obowiązki przedsiębiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami bądź rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W przypadku stwierdzenia występowania takich klauzul w umowie nie wiążą one przedsiębiorcy;
• W przypadku dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi za wady rzeczy przy umowie sprzedaży – np. w zakresie domniemania, że wada fizyczna rzeczy, która została stwierdzona w ciągu roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej istniała w rzeczy w momencie jej sprzedaży – co sprawia, że to na sprzedawcę przerzucony jest obowiązek udowodnienia, że wada powstała wskutek ingerencji kupującego;
  
  Uwaga! Strony w dalszym ciągu mogą w umowie ograniczyć lub wyłączyć stosowanie przepisów o rękojmi.
• W przypadku zawarcia umowy na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa (czyli np. przez Internet) – przedsiębiorca będzie mógł odstąpić od umowy w terminie 14 dni bez podawania przyczyny.

3. Praktyczny przykład zastosowania nowych przepisów

Opisywanych rozwiązań nie stosuje się do umów zawartych przed dniem 1 stycznia 2021 r.