Dostęp do Systemu Informacji Medycznej (SIM) – Kto może uzyskać informacje o pacjencie?

17 października 2022

System Informacji Medycznej to temat, który budzi wiele emocji, szczególnie w kontekście prywatności danych wrażliwych. W ostatnim wpisie na temat Rejestru Ciąż (który wszedł w życie w październiku 2022 r.), opisaliśmy podmioty, którym przysługuje dostęp do informacji o pacjencie, takich jak odbyte wizyty, recepty czy stan zdrowia.

Wydaje się jednak, że temat nie został w całości wyczerpany, wobec czego w niniejszym wpisie postaramy się Państwu opisać dokładnie, jakie podmioty – i po spełnieniu jakich warunków – posiadają dostęp do danych zgromadzonych w Systemie Informacji Medycznej.

Czym tak naprawdę jest System Informacji Medycznej?

W pierwszej kolejności warto rozwiać wątpliwości – czym jest ten system? Zgodnie z art. 10 Ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia: System Informacji Medycznej jest systemem teleinformatycznym służącym przetwarzaniu danych dotyczących udzielonych, udzielanych i planowanych świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie zaś z art. 11 ust. 3 ww. ustawy:

Tłumacząc to na język praktyki: podmiot medyczny przekazuje do Systemu Informacji Medycznej informacje z dokumentacji (elektronicznej lub papierowej), aby inne placówki mogły mieć do nich dostęp w sytuacjach niezbędnych do leczenia. To rozwiązanie ma kluczowe znaczenie np. gdy lekarz musi szybko poznać historię leczenia pacjenta w innej placówce.

Kto ma dostęp do danych w SIM?

W ramach SIM przetwarzane są dane osobowe oraz jednostkowe dane medyczne. Kto zatem ma do nich wgląd? Zgodnie z przepisami są to:

1. Pracownik medyczny, który wytworzył elektroniczną dokumentację medyczną pacjenta.
2. Pracownik medyczny w podmiocie leczniczym (np. szpitalu), w którym wytworzono dokumentację – jeżeli jest to niezbędne do diagnostyki lub ciągłości leczenia.
3. Lekarz, pielęgniarka lub położna POZ (Podstawowej Opieki Zdrowotnej).
4. Każdy pracownik medyczny w sytuacji zagrożenia życia pacjenta.

Zgoda pacjenta i Internetowe Konto Pacjenta (IKP)

W innych przypadkach niż wymienione powyżej, udostępnienie danych z Systemu Informacji Medycznej następuje wyłącznie za zgodą pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego. Wyrażając zgodę, pacjent wskazuje zakres czasowy i przedmiotowy dostępu.

Pacjent może upoważnić lekarza lub placówkę do wglądu w:

• wszystkie informacje,
• wybrane dokumenty,
• całą dokumentację medyczną,
• dane tylko z określonego przedziału czasu.

Zgoda pacjenta może być udzielona wygodnie poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP). Jest to szczególnie istotne w kontekście ochrony danych wrażliwych. Warto tu przypomnieć, że w przypadku leczenia dzieci zastosowanie mają również przepisy o zgodzie zastępczej na leczenie małoletniego.

Relacja SIM a Ustawa o prawach pacjenta

Sprawa komplikuje się przy analizie Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 35 ust. 4 Ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, przepisy dotyczące SIM nie naruszają przepisów o dostępie do danych zawartych w dokumentacji medycznej.

Analizując te przepisy: skoro pracownicy medyczni są uprawnieni do przetwarzania danych w celu ochrony zdrowia i zapewnienia ciągłości świadczeń, to w tym zakresie nie jest konieczne uzyskanie odrębnego upoważnienia od pacjenta do dostępu do jego danych w Systemie Informacji Medycznej.

Należy jednak pamiętać, iż dostęp ten jest ściśle ograniczony celem przetwarzania (diagnostyka, ciągłość leczenia). Każdorazowe wejście w kartotekę pacjenta w systemie zostawia ślad cyfrowy.

Mamy nadzieję, że dzisiejszy post przybliżył Państwu problematykę związaną z udostępnianiem danych medycznych. Jeśli interesują Państwa inne zagadnienia z tego obszaru, zachęcamy do zapoznania się z naszymi artykułami dotyczącymi odpowiedzialności lekarza.