Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych – zmiany w przepisach dotyczących zarządów spółek kapitałowych

2 września 2022

Kolejnym elementem, który wprowadza Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, jest ustanowienie nowych obowiązków zarządów spółek kapitałowych. Zmiany te, będące kontynuacją reformy nadzoru właścicielskiego, wymagają od kadry zarządzającej znacznie większej precyzji w prowadzeniu spraw spółki. Jak wskazuje radca prawny w Gdańsku, nowelizacja dąży do pełnej transparentności działań organów wykonawczych.

1. Nowe obowiązki zarządów w spółkach z o.o. i akcyjnych

W odniesieniu do poszczególnych typów spółek Nowelizacja Kodeksu spółek handlowych wprowadza następujące wymogi:

• w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jest to obowiązek protokołowania uchwał zarządu na wzór obecnej regulacji zarządu spółki akcyjnej i prostej spółki akcyjnej,
• w odniesieniu do spółki akcyjnej – obowiązek niezwłocznego udzielania radzie nadzorczej informacji m.in. o podjętych uchwałach, sytuacji spółki, postępach w realizacji wyznaczonych kierunków rozwoju oraz transakcjach i innych zdarzeniach wpływających lub mogących wpłynąć na sytuację majątkową spółki.

W odniesieniu do wszystkich spółek kapitałowych, jak wspominaliśmy w poprzednim poście, wprowadzono obowiązek członków zarządu przekazania radzie nadzorczej (lub jej doradcy) na jej (lub jej doradcy) żądanie wszystkich informacji, dokumentów, sprawozdań oraz wyjaśnień dotyczących spółki (lub ich sporządzanie).

2. Odpowiedzialność zarządów i spółki dominującej

Przedmiotową nowelizacją wyłączono także odpowiedzialność członków zarządu spółki zależnej za szkodę wyrządzoną prawidłowym wykonaniem polecenia spółki dominującej lub działając w interesie grupy spółek. Powyższe rozwiązanie implikuje jednak zwiększenie odpowiedzialności zarządu grupy dominującej, która odpowiadać będzie na zasadzie winy, jeżeli nie naprawi wyrządzonej wykonaniem polecenia szkody spółce zależnej w odpowiednim terminie.

Co więcej, spółka dominująca będzie ponosić odpowiedzialność również wobec wierzycieli spółek zależnych, którzy przez sytuację powstałą w wyniku realizacji przez spółkę zależną polecenia nie mogą odzyskać od niej należności, chyba że wina spółki nie zostanie udowodniona.

3. Ochrona wspólników mniejszościowych i audyt

W celu wprowadzenia pewnej równowagi Ustawodawca zadbał również o ochronę wspólników i akcjonariuszy mniejszościowych spółki (spółek) zależnej. Zyskali oni uprawnienie do żądania umieszczenia w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia) sprawy podjęcia uchwały o przymusowym odkupie ich udziałów (akcji) przez spółkę dominującą oraz możliwość dochodzenia od spółki dominującej odszkodowania za obniżenie wartości przysługujących im udziałów (akcji), jeżeli obniżenie stanowi następstwo wykonania przez spółkę zależną wiążącego polecenia.

Dodatkowo, na zarząd spółki zależnej nałożono obowiązek sporządzenia sprawozdania o powiązaniach umownych tej spółki ze spółką dominującą i przedstawienia go zgromadzeniu wspólników (walnemu zgromadzeniu). Co więcej, ustawa nowelizacyjna przyznaje wspólnikom (akcjonariuszom) reprezentującym minimum 1/10 Kapitału zakładowego, prawo zwrócenia się do sądu rejestrowego w dowolnym czasie z wnioskiem o wyznaczenie firmy audytorskiej w celu zbadania rachunkowości oraz działalności grupy spółek.

4. Nowy sposób liczenia kadencji organów

Zmieni się także sposób liczenia kadencji organów. Do KSH wprowadzono przepis, zgodnie z którym kadencję członka organu spółki kapitałowej liczy się w pełnych latach obrotowych. Z pewnością powyższa zmiana rozwieje wiele wątpliwości, które powstały na gruncie dotychczas obowiązującego porządku prawnego. Jako radca prawny (Gdańsk) rekomendujemy weryfikację dat wygaśnięcia mandatów w Państwa spółkach zgodnie z nowym brzmieniem ustawy.