Spłaciłeś wcześniej kredyt ? Sprawdź czy należy Ci się zwrot prowizji od banku

W polski porządku prawnym kwestia wcześniejszej spłaty kredytu jest regulowana przede wszystkim na gruncie dwóch ustaw:

• Ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
• Ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Każda z nich ma zastosowanie do kredytów inne rodzaju oraz ustanawia własne uregulowania.

Ustawa o kredycie hipotecznym

Zgodnie z art. 3 Ustawy o kredycie hipotecznym „przez umowę o kredyt hipoteczny rozumie się umowę, w ramach której kredytodawca udziela konsumentowi kredytu lub daje mu przyrzeczenie udzielenia kredytu zabezpieczonego hipoteką (...)

Art. 38 omawianego aktu (...) konsument może w każdym czasie dokonać spłaty całości lub części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie.

Zgodnie natomiast z art. 39 ustawy w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie bank obniża całkowity koszt kredytu hipotecznego proporcjonalnie do okresu, o jaki skróceniu uległ okres kredytowania.

Komentowany przepis odnosi się jedynie do tych świadczeń kredytobiorcy, których wysokość lub powstanie zależy od okresu kredytowania (...)

Przykładowo mogą być więc to:

• odsetki
• okresowa opłata za korzystanie z karty kredytowej
• składki za ubezpieczenie spłaty kredytu

W szczególności uprawnienie uregulowane art. 39 nie obejmuje prowizji przygotowawczej (...)

Proporcję oblicza się jako stosunek czasu, o jaki skrócono okres naliczania danego świadczenia, do okresu, w którym naliczono dane świadczenie zgodnie z umową (...)

Przykład: Umowa wprowadziła roczną prowizję (...) prowizja ulega stosunkowemu obniżeniu o ~498 zł.

Art. 40 ustawy wprowadza dodatkowe uprawnienie po stronie banku i wskazuje, że strony mogą zastrzec w umowie o kredyt hipoteczny rekompensatę (...)

Ustawa o kredycie konsumenckim

Ustawa o kredycie konsumenckim ma zastosowanie wyłącznie do umów kredytu, które zostały zaciągnięte na kwotę nie większą niż 255 550 zł (...)

Ustawa o kredycie konsumenckim w bardzo dużym uogólnieniu będzie mieć zastosowanie w szczególności do:

• wszystkich kredytów do kwoty 255 550 zł
• kredytów na remont domu lub lokalu mieszkalnego niezabezpieczonych hipoteką

W zakresie wcześniejszej spłaty kredytu ustawa wskazuje m.in., że:

• konsument ma prawo do wcześniejszej spłaty kredytu
• kredytodawca nie może uzależnić wcześniejszej spłaty od powiadomienia
• całkowity koszt kredytu ulega proporcjonalnemu obniżeniu
• prowizja za wcześniejszą spłatę jest limitowana

Ustawa wprowadza również po stronie banku obligatoryjny czternastodniowy okres rozliczenia umowy (...)

Istotnie wskazali Rzecznik Finansowy oraz Prezes UOKiK, że obniżeniu podlegają wszystkie koszty kredytu niezależnie od ich charakteru.

Wcześniejsza spłata kredytu a TSUE

W przedmiocie zwrotu kosztów kredytu wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18 (...)

Trybunał wskazał, że prawo do obniżki całkowitego kosztu kredytu obejmuje wszystkie koszty nałożone na konsumenta.

Stanowisko to dotyczy wyłącznie kredytów konsumenckich i nie ma zastosowania do kredytów hipotecznych.

Posumowanie

W obecnym stanie prawnym uprawnienie do zwrotu części kosztów w przypadku wcześniejszej spłaty zobowiązania przysługuje kredytobiorcom (...)

W przypadku gdy konsument chciałby uzyskać od banku zwrot części kosztów powinien wystąpić z roszczeniem bezpośrednio do banku (...)

W razie odmowy konsument może skierować sprawę na drogę postępowania sądowego.

[1]–[7] zgodnie z treścią przypisów przesłanych w artykule.