Waloryzacja Wynagrodzenia Wykonawcy w Prawie Zamówień Publicznych cz. I

Już na wstępie dzisiejszego wpisu należałoby wskazać, czym jest wspomniana w tytule waloryzacja.

Jak wskazuje Ewa Wiktorowska w komentarzu do Ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 z późn. zm.; dalej jako: „p.z.p.”)* - „waloryzacja to mająca umocowanie w art. 358 ind. 1 § 1 Kodeksu cywilnego zasada prawna, która określa, że w razie zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, wierzyciel powinien otrzymać równowartość ekonomiczną (wyższą lub niższą) wierzytelności z chwili jej powstania”.

„Waloryzacja wynagrodzenia, o której mowa w art. 439 nowej ustawy p.z.p. ma na celu zrównoważenie stron umowy o zamówienie publiczne. Klauzule określone w ww. przepisie umożliwiają przywrócenie stanu równowagi ekonomicznej stron umowy zachwianej określonymi zdarzeniami, które mogą mieć miejsce w trakcie jej realizacji.”**

Zmiana przepisów prawa a koszty wykonania zamówienia:

Zgodnie z art. 436 pkt 4) lit. b) p.z.p. w przypadku umów zawieranych na okres dłuższy niż 6 miesięcy umowa powinna zawierać zasady wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia w przypadku zmiany:

a) stawki podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego,

b) wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,

c) zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu, lub wysokości stawki składki na ubezpieczenia społeczne, lub ubezpieczenie zdrowotne,

d) zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz. 2215 oraz z 2019 r. poz. 1074 i 1572)

jeżeli zmiany te będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia przez wykonawcę.

W świetle art. 436 pkt 4) lit. b) p.z.p. zasadniczym warunkiem dokonania waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy jest wykazanie wpływu zmiany przepisów prawa na koszt wykonania zamówienia przez wykonawcę.

Wynika z tego, że ciężar wykazania zwiększonych kosztów obciąża wykonawcę. Niezbędne jest zatem zawarcie w umowie postanowienia określającego obowiązek oraz sposób przedstawienia środków dowodowych, stanowiących podstawę dokonania niezbędnych obliczeń.

Co ważne, zmiana wynagrodzenia wykonawcy powinna być adekwatna, wynikająca wprost z zaistniałej zmiany przepisów prawa, a kwota, o jaką zmienione zostanie wynagrodzenie, nie powinna być ani niższa, ani wyższa niż to wynika ze zmiany przepisów prawa (por. wyrok KIO z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt KIO 346/15).

Postanowienia obligatoryjne wynikające z art. 439 p.z.p.

Ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców zmieniono brzmienie przepisu z art. 439 par. 1 oraz par. 5 p.z.p. Obecnie, od dnia 10 listopada 2022 r., treść ww. przepisu kształtuje się następująco:

Par. 1. - Umowa, której przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, zawiera postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy w przypadku zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia.

Par. 2. - Wykonawca, którego wynagrodzenie zostało zmienione zgodnie z ust. 1-3, zobowiązany jest do zmiany wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy, z którym zawarł umowę, w zakresie odpowiadającym zmianom cen materiałów lub kosztów dotyczących zobowiązania podwykonawcy, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

• przedmiotem umowy są roboty budowlane, dostawy lub usługi;
• okres obowiązywania umowy przekracza 6 miesięcy.

Ustawodawca zmienił okres zawarcia umowy, a także dodał kolejny możliwy przedmiot umowy, o której mowa w ww. przepisie.

Podkreślić należy, iż na podstawie art. 439 ust. 5 p.z.p. nie mogą zostać zwaloryzowane umowy z podwykonawcami zawarte na czas krótszy niż 6 miesięcy, a także że wykonawca musi waloryzować wynagrodzenie podwykonawcy tylko wówczas, gdy jemu samemu zamawiający zwaloryzował wynagrodzenie w oparciu o przepisy art. 439 ust. 1-3 p.z.p.

Obowiązek waloryzacji wynagrodzenia podwykonawcy dotyczy wyłącznie zleconego zakresu robót, a także powinien odnosić się do konkretnych pozycji kosztowych leżących u podstaw waloryzacji dokonywanej na rzecz wykonawcy (por. K. Kulińska, Waloryzacja wynagrodzenia podwykonawcy umowy o udzielenie zamówienia publicznego, LEX/el. 2022).

Co ważne, p.z.p. nie zawiera żadnych wyjątków – oznacza to tyle, że we wszystkich umowach, których przedmiotem są roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy musi zostać zawarte postanowienie umowne dot. zmiany wynagrodzenia wykonawcy opracowane w oparciu o art. 439 p.z.p.

Do usłyszenia!

*E. Wiktorowska [w:] A. Gawrońska-Baran, A. Wiktorowski, P. Wójcik, E. Wiktorowska, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 439.

**https://www.gov.pl/web/uzp/zagadnienia-partnerstwa-i-wyrownania-pozycji-stron-umowy, dostęp na dzień 21.11.2022 r.