Zabezpieczenie o zwolnieniu z płatności rat ws. kredytu WIBOR — Postanowienie SO w Gdańsku

Marzec 2026

Zdjęcie: Freepik

Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał postanowienie o wstrzymaniu spłaty rat kredytu opartego na WIBOR na czas procesu (sygn. XV C 3674/25 z 29.12.2025 r.). To jedno z nielicznych korzystnych rozstrzygnięć dla kredytobiorców w sprawach WIBOR — dlatego warto przeanalizować, czym jest zabezpieczenie roszczenia, jakie daje korzyści i jakie są realne szanse na jego uzyskanie.

1. Czym jest zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego?

W procesach o unieważnienie umów kredytowych kredytobiorcy stają przed praktycznym problemem: jak przetrwać finansowo 2–3 lata trwania procesu, gdy bank wymaga spłaty rat według spornych zasad?

Rozwiązaniem jest zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego (art. 730¹ k.p.c.), które może polegać na wstrzymaniu obowiązku spłaty rat na czas procesu. Sąd uwzględnia wniosek, jeżeli wystąpi z nim strona lub uczestnik postępowania, który uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Bez zabezpieczenia, nawet jeśli masz rację merytorycznie, przez lata procesu płacisz raty według zakwestionowanych zasad, a bank może wypowiedzieć umowę z powodu zaległości lub wszcząć egzekucję komorniczą.

2. Co Sąd uwzględnił w sprawie kredytobiorców?

Stan faktyczny

Kredytobiorcy zawarli w 2010 r. z PKO BP umowę kredytu hipotecznego na 72 000 zł na 30 lat. Oprocentowanie było zmienne (WIBOR 3M + marża 3,12 p.p.). Do września 2025 r. spłacili łącznie kwotę przekraczającą pierwotny kapitał, jednak zobowiązanie wciąż istniało. Złożyli pozew o unieważnienie umowy wraz z wnioskiem o zabezpieczenie.

Postanowienie SO w Gdańsku (XV C 3674/25, 29.12.2025)

Sąd uwzględnił wniosek i wstrzymał obowiązek spłaty rat od dnia wydania postanowienia do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie.

Sąd odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na podstawie art. 357 § 6 k.p.c., ponieważ w całości uwzględnił wniosek strony powodowej i podzielił przytoczoną argumentację (w zakresie wstrzymania rat).

3. Skutki prawne postanowienia

Korzyści dla kredytobiorców

1. Brak obowiązku płacenia rat — od 29.12.2025 r. do prawomocnego zakończenia procesu (potencjalnie 2–3 lata).
2. Ochrona przed wypowiedzeniem — skoro spłata jest zawieszona decyzją sądu, bank nie może skutecznie wypowiedzieć umowy z powodu „braku płatności".
3. Oszczędność finansowa — środki można przeznaczyć na inne cele lub odłożyć na ewentualne rozliczenie z bankiem.

Kwestia BIK — sąd oddalił wniosek o zakaz wpisu

W pkt 3 postanowienia sąd wprost oddalił wniosek o zakaz składania wniosku o wpis do BIK. Oznacza to, że sąd nie ustanowił formalnego zakazu raportowania do rejestrów. W praktyce jednak, skoro obowiązek spłaty jest zawieszony, brak jest stanu zwłoki — co ogranicza podstawy do zgłoszenia zobowiązania jako niespłacanego. Gdyby bank dokonał wpisu mimo zabezpieczenia, kredytobiorca mógłby rozważyć skargę do Rzecznika Finansowego lub powództwo o ochronę dóbr osobistych (art. 24 k.c.), choć kwestia ta nie jest jednoznacznie przesądzona w orzecznictwie.

Co w razie przegranej?

Jeśli sąd oddali powództwo (uzna umowę za ważną), zabezpieczenie upada z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 744 k.p.c.). Niezapłacone raty staną się wymagalne. Odsetki za opóźnienie nie biegną automatycznie od pierwotnych terminów płatności — kredytobiorca nie był w stanie zwłoki przez czas obowiązywania zabezpieczenia. Ich bieg zależy od momentu uprawomocnienia wyroku i ewentualnego wezwania do zapłaty przez bank. Jeśli bank wszczyna egzekucję — o kosztach komorniczych piszemy w artykule Niecelowa egzekucja — kogo obciążają koszty?.

4. Wyrok TSUE C-471/24 z 12 lutego 2026 — co zmienia dla spraw WIBOR?

Pięć tygodni po wydaniu analizowanego postanowienia SO w Gdańsku, TSUE wydał pierwszy wyrok dotyczący wprost WIBOR (sprawa C-471/24, 12.02.2026). To kluczowy kontekst dla wszystkich spraw o kredyty ze zmiennym oprocentowaniem.

Trybunał wskazał, że:

• Sądy krajowe mogą kontrolować klauzule zmiennego oprocentowania pod kątem abuzywności (dyrektywa 93/13).
• Kluczowa jest ocena, czy kredytobiorca otrzymał jasną i pełną informację dotyczącą zmiennej stopy oprocentowania opartej na WIBOR.
• Sądy będą rozpatrywać każdą sprawę indywidualnie, badając skutki występowania postanowień niedozwolonych — np. w postaci eliminacji części oprocentowania (kredyt oparty wyłącznie o marżę) lub unieważnienia całości umowy.

Zasady wykładni dyrektywy 93/13 dotyczące abuzywności mają charakter ogólny i były wcześniej stosowane w sprawach frankowych (m.in. TSUE C-118/17, C-19/20) — jednak nie stanowią one bezpośrednich precedensów dla spraw WIBOR. Wyrok C-471/24 jest pierwszym orzeczeniem TSUE bezpośrednio odnoszącym się do tego wskaźnika.

5. Realne szanse — statystyki spraw WIBOR

• 5 090 spraw dotyczących kredytów z WIBOR toczyło się w sądach na koniec września 2025 r. (wpływ w 2024: 1 941 spraw; w trzech kwartałach 2025: 3 149).
• Wśród dotychczasowych ~150 prawomocnych wyroków dominują rozstrzygnięcia niekorzystne dla kredytobiorców.
• Wnioski o zabezpieczenie w sprawach WIBOR są oddalane w zdecydowanej większości przypadków — wg szacunków przedstawicieli sektora bankowego nawet w ok. 97% spraw.
• Postanowienie SO w Gdańsku (XV C 3674/25) jest więc jednym z nielicznych korzystnych rozstrzygnięć — nie należy traktować go jako standardu.

Wyrok TSUE C-471/24 może zmienić te proporcje, ale dopiero w dłuższej perspektywie — gdy sądy krajowe wypracują linię orzeczniczą uwzględniającą nowe wytyczne Trybunału. Więcej o sprawach bankowych na stronie prawo bankowe i sprawy frankowe. Jeśli bank wypowiedział Ci umowę kredytu — sprawdź nasz artykuł o nieskutecznym wypowiedzeniu umowy kredytu. O wcześniejszej spłacie i zwrocie prowizji piszemy tutaj.

6. Co może zrobić bank?

Bank może złożyć zażalenie do Sądu Apelacyjnego — termin do jego wniesienia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia (art. 394 § 2 zd. 2 w zw. z art. 357 § 6 k.p.c.). Po nowelizacji art. 741 k.p.c. z 9 marca 2023 r. zażalenie ma charakter dewolutywny (właściwym do jego rozpoznania jest sąd II instancji). Dodatkowo w zażaleniu bank może wnieść o wstrzymanie wykonalności postanowienia.

7. Najczęstsze pytania

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych zalecamy konsultację z radcą prawnym.