Pierwsza publikacja: Październik 2022 · Aktualizacja: Marzec 2026
Co oznacza R w kółku (®) przy logo firmy? Pewnie nie raz spotkaliście się z tym oznaczeniem, jednak czy wiecie, kiedy można go legalnie używać? Symbole takie jak ®, ™ czy © słusznie kojarzą się z ochroną praw własności intelektualnej, ale ich znaczenie jest często mylone. W tym artykule wyjaśniamy różnice między nimi — i ostrzegamy, za co grozi kara grzywny.
| Symbol | Znaczenie | Wymaga rejestracji? | Ochrona prawna |
|---|---|---|---|
| ® (R w kółku) | Registered — zarejestrowany znak towarowy | Tak — w UPRP, EUIPO lub WIPO | Pełna ochrona prawna, wyłączność na terenie RP lub UE |
| ™ (TM) | Trade Mark — znak towarowy (towary) | Nie | Brak ochrony urzędowej, funkcja informacyjna |
| ℠ (SM) | Service Mark — znak usługowy | Nie | Brak ochrony urzędowej, funkcja informacyjna |
| © (C w kółku) | Copyright — prawa autorskie | Nie | Ochrona automatyczna z mocy ustawy o prawie autorskim |
Symbol ® (litera „R" w kółku) jest skrótem od angielskiego słowa „Registered". Informuje, że dane logo, nazwa produktu lub usługi zostały skutecznie zarejestrowane jako znak towarowy w urzędzie patentowym. W zależności od zasięgu ochrony może to być:
Co daje rejestracja? Odpowiedź znajdziemy w art. 153 ustawy Prawo własności przemysłowej:
Prawo do używania symbolu ® przysługuje wyłącznie po uzyskaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Sam fakt złożenia zgłoszenia w UPRP nie uprawnia jeszcze do posługiwania się tym oznaczeniem — na etapie procedury rejestracyjnej można stosować jedynie symbol ™.
To bardzo ważny punkt, jeśli zastanawiasz się, co oznacza R w kółku w kontekście karnym. Wielu przedsiębiorców używa tego symbolu „na wyrost" — dla prestiżu, nie mając do tego prawa. Zgodnie z art. 308 ustawy Prawo własności przemysłowej:
Kto wprowadza do obrotu towary oznaczone znakiem towarowym z wyróżnikiem mającym wywołać mylne mniemanie, że przedmioty te korzystają z takiej ochrony, podlega karze grzywny.
Co więcej, w niektórych sytuacjach użycie symbolu ® mimo braku rejestracji może zostać uznane za czyn nieuczciwej konkurencji na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz za wprowadzenie klientów w błąd. Jeśli prowadzisz działalność i chcesz uniknąć ryzyk prawnych, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w obsłudze prawnej firm.
Oznaczenie ™ pochodzi od angielskiego „Trade Mark", co oznacza po prostu „znak towarowy". Posługując się tym symbolem informujemy otoczenie, że dana nazwa, logo lub oznaczenie graficzne stanowi nasz znak towarowy — niezależnie od tego, czy został on zarejestrowany.
Aby posługiwać się symbolem TM, nie trzeba rejestrować znaku w Urzędzie Patentowym. Wiąże się to jednak z brakiem pełnej ochrony prawnej. Symbol ™ jest prawnie irrelewantny (tj. bez znaczenia dla urzędu), ale pełni istotną funkcję informacyjną — sygnalizuje konkurencji i kontrahentom, że traktujesz dane oznaczenie jako swój znak towarowy i zamierzasz chronić z nim związane prawa.
Używaj ™ gdy: złożyłeś zgłoszenie w UPRP i czekasz na decyzję, używasz oznaczenia jako znaku towarowego, ale nie zdecydowałeś się na rejestrację, lub działasz na rynku zagranicznym (np. USA), gdzie TM jest standardowym oznaczeniem niezarejestrowanego znaku.
Symbol ℠ oznacza „Service Mark", czyli „znak usługowy". Stosowany jest na podobnych zasadach co ™, ale odnosi się wyłącznie do usług, a nie do towarów. W praktyce polskiej spotykany jest rzadziej — częściej pojawia się na rynku amerykańskim.
Zgodnie z art. 120 ustawy Prawo własności przemysłowej, znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od innego — w tym wyraz, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, a nawet dźwięk. Polskie prawo nie rozróżnia formalnie „trade mark" i „service mark" — oba podlegają tej samej procedurze rejestracyjnej w UPRP.
Symbol © (litera „C" w kółku, od angielskiego „copyright") odnosi się do praw autorskich, nie do znaków towarowych. To zupełnie inny reżim prawny. Aby posługiwać się oznaczeniem ©, rejestracja nie jest potrzebna — ochrona prawnoautorska powstaje automatycznie z chwilą stworzenia utworu, na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
W praktyce symbol © stosuje się przy grafice logo, tekstach, zdjęciach, kodzie źródłowym — aby przypomnieć odbiorcy, że dany utwór korzysta z ochrony prawnoautorskiej. Więcej o ochronie kodu źródłowego i praw autorskich w IT piszemy na stronie Prawo nowych technologii i AI.
Warto zapamiętać: Naruszenie nawet niezarejestrowanego znaku towarowego może wiązać się z odpowiedzialnością prawną na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jednak jedyne oznaczenie, które daje pewność pełnej ochrony prawa własności przemysłowej, to symbol ®.
Procedura rejestracji znaku towarowego w Polsce przebiega przez Urząd Patentowy RP. W uproszczeniu składa się z następujących etapów:
Cały proces trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy. Jeśli chcesz ochronić markę na terenie całej UE, zgłoszenie składa się w EUIPO — koszt podstawowy to 850 EUR za jedną klasę (50 EUR za drugą, 150 EUR za każdą kolejną). W odróżnieniu od UPRP, opłata w EUIPO zawiera już pierwszy 10-letni okres ochronny.
W 2026 r. wystartowała kolejna edycja programu SME Fund (nabór od 2 lutego 2026 r.). W ramach bonu na znaki towarowe i wzory przemysłowe można uzyskać 75% zwrotu opłat urzędowych za zgłoszenia krajowe i unijne (do UPRP i EUIPO), maksymalnie do 700 EUR. To spora oszczędność, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorców.
Warto wiedzieć, że trwają zaawansowane prace legislacyjne nad całkowicie nową ustawą Prawo własności przemysłowej (projekt nr UC81). Planowane zmiany istotne dla rejestracji znaków towarowych obejmują m.in.:
Na dzień publikacji artykułu (marzec 2026) projekt jest w toku prac legislacyjnych. Aktualny status można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Katalog oznaczeń, które mogą być zarejestrowane jako znaki towarowe, jest otwarty. Oprócz klasycznych znaków słownych i graficznych, coraz częściej rejestrowane są znaki dźwiękowe (melodie, sygnały dźwiękowe, onomatopeje), znaki ruchome i multimedialne, a także hologramy. Znak dźwiękowy może być przedstawiony przez przesłanie pliku audio lub odwzorowanie w notacji muzycznej.
Wyjątkiem pozostają znaki zapachowe i smakowe — ich rejestracja jest praktycznie niemożliwa. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził w wyroku z 12 grudnia 2002 r. (C-273/00, sprawa Sieckmann), że ani wzór chemiczny zapachu, ani opis słowny, ani próbka zapachowa nie spełniają wymogu jednoznacznego przedstawienia w rejestrze. Co prawda nowelizacja z 2019 r. (implementacja dyrektywy 2015/2436) zniosła wymóg graficznego przedstawienia znaku — co teoretycznie uchyliło główną przeszkodę — jednak w praktyce EUIPO i UPRP nadal odmawiają rejestracji znaków zapachowych ze względu na brak stabilności i jednoznaczności próbek.
Coraz więcej przedsiębiorców korzysta z generatywnej sztucznej inteligencji do tworzenia logotypów. Czy takie logo może uzyskać ochronę jako znak towarowy?
Tak — prawo własności przemysłowej w zakresie znaków towarowych nie wymaga autorstwa, a jedynie zdolności odróżniającej. Zgłaszającym może być osoba fizyczna lub prawna, niezależnie od tego, jak znak powstał. Problem dotyczy raczej warstwy prawa autorskiego do grafiki — obecnie brak jest jednoznacznych przepisów przyznających prawa autorskie do utworów wygenerowanych przez AI.
Istotne ryzyko to również kolizja z istniejącymi znakami — masowe generowanie logo przez AI zwiększa prawdopodobieństwo nieświadomego stworzenia oznaczenia podobnego do już zarejestrowanego. Dlatego przed zgłoszeniem warto przeprowadzić badanie w bazie TMview. Więcej o prawnych aspektach AI piszemy na stronie Prawo nowych technologii i AI.
Warto powierzyć procedurę rejestracji doświadczonemu prawnikowi — błędy w zgłoszeniu (np. zły dobór klas towarowych) mogą skutkować odmową rejestracji lub brakiem ochrony tam, gdzie jest potrzebna. Nasza kancelaria wspiera przedsiębiorców w kompleksowej obsłudze prawnej firm, w tym w procedurach rejestracji znaków towarowych.
Pomagamy w procedurze rejestracji znaków towarowych w Polsce i UE. Zabezpiecz swoją markę przed konkurencją.
OCHRONA MARKI — SPRAWDŹ OFERTĘWdrożenie: SEOmotive.pl