AI w kancelarii i w dziale prawnym
Najpierw mapa procesu, potem narzędzie
W skrócie: Pomagamy kancelariom i działom prawnym rozpisać własne procesy, zaprojektować narzędzia pod nie i wprowadzić sztuczną inteligencję tak, żeby dało się ją pogodzić z tajemnicą zawodową, RODO i obowiązkami z AI Act. Zaczynamy od dwugodzinnej konsultacji, na której mapujemy, jak praca faktycznie przebiega i gdzie jest wąskie gardło. Prowadzimy też szkolenia dla zespołów prawnych i budujemy narzędzia od podstaw.
Nie zaczynamy od wyboru narzędzia, ale od mapy procesu — a kiedy gotowe rozwiązanie nie pasuje, pomagamy zbudować własne. Sześć takich narzędzi napisaliśmy dla siebie i wszystkie są otwartoźródłowe: zobacz sekcję Legal Tech. Jeżeli szukasz doradztwa dla firmy, która buduje albo sprzedaje systemy AI, właściwa jest strona o prawie nowych technologii i AI.
Kto się do nas zgłasza
Trzy sytuacje wracają najczęściej. Każda zaczyna się gdzie indziej i każda wymaga innej pierwszej decyzji.
Kancelarie, które nie chcą wypuścić akt na zewnątrz
Blokada rzadko jest techniczna. Akta objęte tajemnicą zawodową nie mogą trafić do cudzej chmury, a odpowiedź „dostawca deklaruje, że nie uczy się na naszych danych" nie zawsze wystarcza. Pierwszą decyzją jest to, gdzie mają stać dokumenty — dopiero potem wybór narzędzia.
Działy prawne, od których zarząd oczekuje „wdrożenia AI"
Oczekiwanie bywa sformułowane ogólnie, a odpowiedzialność za skutki spada na prawnika. Pomagamy przełożyć je na zakres, który da się obronić, i wskazać, co z listy życzeń jest dziś realne, a co jeszcze nie.
Zespoły, w których narzędzia weszły oddolnie
Każdy pracuje inaczej, nikt nie ma pełnego obrazu tego, co dzieje się z dokumentami. Zaczynamy od inwentaryzacji i od sprawdzenia, dokąd wypływają dane — nie od kolejnego zakupu.
Dwie godziny, mapa procesu i notatka z ustaleń
Konsultacja jest samodzielną usługą — nie trzeba po niej niczego zamawiać. Wychodzisz z mapą tego, jak praca przebiega dzisiaj, i listą kroków, które da się przenieść na maszynę bez utraty kontroli nad treścią.
Co to znaczy w praktyce
W kancelariach zagranicznych rolę, która łączy prawo z projektowaniem procesu i narzędzi, nazywa się legal engineer. Nie chodzi o programistę w dziale prawnym ani o prawnika, który nauczył się obsługiwać jeden program. Chodzi o kogoś, kto potrafi rozpisać pracę prawniczą na kroki, wskazać, który krok da się przenieść na maszynę, i zaprojektować narzędzie, które to robi. Pracujemy w trzech krokach, zawsze w tej kolejności.
Mapa procesu
Rozpisujemy, jak sprawa przechodzi przez kancelarię. Bez tej mapy zakup narzędzia jest zgadywaniem.
- Co powstaje na każdym etapie
- Ile razy ten sam tekst przechodzi przez czyjeś ręce
- Gdzie sprawa czeka i na co
Co przenieść na maszynę
Nie każdy krok się nadaje. Czynność wymagająca oceny prawnej zostaje u człowieka.
- Powtarzalne przepisywanie i wyszukiwanie
- Sprawdzanie danych w rejestrach
- Kontrola cytatów i sygnatur
Narzędzie
Czasem wystarczy rozwiązanie z rynku. Częściej gotowe nie pasuje do sposobu pracy albo wymaga wypuszczenia akt na zewnątrz.
- Budowa na Twoich danych i infrastrukturze
- Metodologia opisana w OKF-Legal
- Kod zostaje u Ciebie
Co dokładnie robimy
Konsultacja i mapa procesu
Przechodzimy przez to, jak wygląda praca w Twojej organizacji: jakie dokumenty powstają, gdzie są przechowywane, kto ma do nich dostęp, ile razy ten sam tekst przechodzi przez czyjeś ręce. Kończymy mapą procesu i listą tego, co można zrobić od razu, co wymaga przygotowania i czego nie polecamy. Dostajesz notatkę z ustaleniami, nie prezentację.
Projekt i budowa własnego narzędzia
Kiedy z mapy wynika, że gotowe rozwiązanie nie pasuje, projektujemy własne — od struktury danych po reguły, które chronią przed zmyślonym cytatem. Metodologię, według której to robimy, opublikowaliśmy jako OKF-Legal.
Szkolenie zespołu prawnego
Warsztat na dokumentach uczestników, nie na przykładach z internetu. Pokazujemy, jak formułować polecenia, jak weryfikować odpowiedzi modelu i po czym poznać, że model zmyśla. Osobny blok o tym, czego nie wolno wkleić. Prowadzimy z listą obecności i programem, żeby zostało po nim coś, co da się pokazać.
Polityka korzystania z AI
Dokument wewnętrzny: kto może używać jakich narzędzi, do czego, i co zrobić, gdy coś pójdzie nie tak. Punktem wyjścia bywa nasz bezpłatny wzór polityki AI — przy wdrożeniu dopasowujemy go do realnej organizacji.
Zgodność z AI Act
Sprawdzamy, w jakiej roli występuje organizacja i które obowiązki z rozporządzenia jej dotyczą. O samych sankcjach piszemy w tekście o karach z AI Act.
Audyt tego, co już działa
Jeżeli narzędzia weszły oddolnie, sprawdzamy, dokąd wypływają dane i co z tego wynika dla tajemnicy zawodowej oraz RODO. Wynikiem jest lista ustaleń z podziałem na to, co wymaga reakcji od razu, i to, co można uporządkować później.
Trzy rzeczy, na których AI w pracy prawnej się wykłada
Kolejność nie jest przypadkowa. Każdy kolejny problem ujawnia się później i kosztuje więcej.
Dane wychodzą z kancelarii
Większość narzędzi przetwarza dokumenty na cudzych serwerach. Dla akt objętych tajemnicą zawodową to jest pierwsze pytanie, nie ostatnie. Rozwiązania są dwa: anonimizować przed wysłaniem albo przetwarzać lokalnie. Napisaliśmy narzędzie do pierwszego z nich — anon-legal-pl wykrywa PESEL, NIP, nazwiska i adresy z polską odmianą, a dokument nie opuszcza komputera.
Model podaje nieistniejący przepis
Model językowy generuje tekst, który wygląda jak cytat z ustawy, bo statystycznie tak wygląda cytat z ustawy. Nie wie, czy dany artykuł istnieje. Odpowiedzią jest weryfikacja u źródła: legal-cite-pl sprawdza przepis wprost w Sejm ELI i EUR-Lex, a krs-verify robi to samo z danymi spółek przy komparycji umowy.
Nie da się odtworzyć, jak powstał dokument
Trzeci problem ujawnia się przy reklamacji albo kontroli. Jeżeli nie wiadomo, z czego korzystał autor i co zweryfikował, trudno cokolwiek odtworzyć. Tym zajmuje się OKF-Legal — profil opisujący, jak zapisywać wiedzę prawniczą, żeby każda teza niosła dosłowny cytat ze źródła, kierunek rozstrzygnięcia i wagę procesową.
Sześć narzędzi napisanych w kancelarii
Wszystkie powstały do naszej własnej praktyki i wszystkie są otwartoźródłowe. Nie są prezentacjami ani prototypami przygotowanymi pod klienta.
Najszerzej używany, commercial-legal-pl, ma ponad 120 gwiazdek na GitHubie. Najnowszy, OKF-Legal, jest propozycją metodologiczną: profilem prawniczym nad formatem Open Knowledge Format, opublikowanym na licencji Apache 2.0.
Jego centralnym pojęciem jest racja kierunkowa — jednostka mniejsza niż dokument, obejmująca jedną tezę wraz z dosłownym cytatem ze źródła, kierunkiem, w którym przemawia, wagą procesową, instancją i miejscem w toku rozumowania sądu.
W ślepym teście na trzydziestu pytaniach, w którym oceniający model nie wiedział, którą metodą powstała odpowiedź, wyszukiwanie po takich jednostkach odpowiadało wprost na 75–80% pytań wobec 30–45% przy zwykłych fragmentach dokumentów.
Profil powstał z destylacji dwóch działających systemów: bazy około 1 100 wyroków oraz publicznego skilla do redakcji umów. Oba doszły do tych samych struktur niezależnie, mimo skrajnie różnych nośników.
Szkolenie a artykuł 4 AI Act
Artykuł 4 AI Act nakłada na dostawców i podmioty stosujące systemy AI obowiązek podejmowania środków wspierających rozwój kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji wśród personelu i innych osób zajmujących się obsługą tych systemów. Kancelaria używająca AI jest podmiotem stosującym.
Po nowelizacji rozporządzeniem (UE) 2026/1744 z lipca 2026 r. przepis został złagodzony: nie trzeba gwarantować, że każda osoba osiągnie określony poziom, ale trzeba podejmować środki. Obowiązek starannego działania, nie rezultatu.
W praktyce znaczy to tyle, że udokumentowane szkolenie jest jednym ze sposobów wykazania, że środki zostały podjęte. Prowadzimy je z listą obecności i programem.
Ile to kosztuje
| Usługa | Zakres | Widełki netto |
|---|---|---|
| Konsultacja i mapa procesu | 2 godziny, z przygotowaniem i notatką z ustaleń | 1 000 zł1 230 zł z VAT |
| Szkolenie wprowadzające | 3 godziny, do 15 osób, materiały, lista obecności i program | od 3 000 złod 3 690 zł z VAT |
| Warsztat na dokumentach klienta | Dwa spotkania po 3 godziny, do 10 osób, przygotowanie na realnych aktach | od 6 000 złod 7 380 zł z VAT |
| Polityka korzystania z AI | Dokument wewnętrzny dopasowany do organizacji | od 2 000 złod 2 460 zł z VAT |
| Audyt narzędzi i zgodności z AI Act | Przegląd używanych narzędzi, przepływu danych i obowiązków | 1 000 – 5 000 zł1 230 – 6 150 zł z VAT |
| Projekt i budowa narzędzia | Zakres zależy od tego, co już działa w organizacji | wycena indywidualna |
| Rozliczenie godzinowe | Prace poza wyceną projektową | 350 zł / godz.430,50 zł / godz. z VAT |
Kwoty podajemy netto, a obok tę samą cenę z doliczonym podatkiem VAT (23%). Cena konsultacji obejmuje przygotowanie, spotkanie i notatkę z ustaleń — nie samo spotkanie. Jeżeli zdecydujesz się na szkolenie albo budowę narzędzia w ciągu miesiąca, jej koszt zaliczamy na poczet wynagrodzenia. Widełki przy audycie wynikają z tego, że zakres bardzo się różni: inaczej wygląda sprawdzenie trzech narzędzi używanych przez pięć osób, inaczej przegląd całej organizacji z dokumentacją.
Najczęściej zadawane pytania
Czy AI wolno używać w kancelarii przy aktach objętych tajemnicą zawodową?
Tak, ale nie w każdej konfiguracji. Decyduje to, czy dane opuszczają kancelarię i na jakich warunkach są przetwarzane po drugiej stronie. Dlatego kolejność jest odwrotna niż zwykle: najpierw ustalamy, gdzie mają stać dokumenty, potem wybieramy narzędzie.
Czy szkolenie jest dla prawników, czy dla całego zespołu?
Prowadzimy oba warianty. Dla prawników skupiamy się na weryfikacji odpowiedzi modelu i pracy na dokumentach, dla sekretariatu i administracji — na obiegu dokumentów i na tym, czego nie wolno wkleić.
Czy trzeba mieć wykupione narzędzia przed konsultacją?
Nie. Częstym wynikiem konsultacji jest odradzenie zakupu, który był planowany, i wskazanie prostszego rozwiązania.
Czy AI Act nakłada na kancelarię obowiązek szkolenia?
Artykuł 4 AI Act wymaga podejmowania środków wspierających rozwój kompetencji w zakresie AI wśród personelu obsługującego te systemy. Po nowelizacji z lipca 2026 r. jest to obowiązek starannego działania, nie rezultatu — udokumentowane szkolenie jest jednym ze sposobów jego wykazania.
Czy pracujecie zdalnie, czy u klienta?
Konsultację prowadzimy zdalnie albo w naszej kancelarii w Gdańsku. Szkolenia — również u klienta, wtedy doliczamy koszt dojazdu.
Czy narzędzia, które opisujecie, są płatne?
Wszystkie sześć jest otwartoźródłowych i dostępnych bezpłatnie na GitHubie. Płatne jest wdrożenie, dopasowanie i szkolenie z ich używania.
Co warto przeczytać wcześniej
Ile realnie zapłaci firma za naruszenie AI Act?
Trzy pułapy kar, reguła niższej wartości dla MŚP i mechanizmy, które obniżają karę o 20–90%.
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji 2026
Trzy terminy wejścia w życie, a dla firm kluczowy jest 28 października — od tej daty KRiBSI kontroluje i nakłada kary.
Wzór polityki korzystania z AI
Bezpłatny dokument do pobrania — punkt wyjścia do własnej polityki w kancelarii albo w dziale prawnym.
Zacznijmy od mapy procesu
Dwie godziny, notatka z ustaleń, 1 000 zł netto. Jeżeli wolisz najpierw zapytać o zakres, zadzwoń pod 58 380 60 60 albo napisz przez formularz kontaktowy.